Koń jaki jest każdy widzi...

    Gdyby prawdą były słowa zawarte w tej znanej każdemu maksymie, to ze spokojem można by stwierdzić, że hodować i użytkować konie może każda przypadkowa osoba. O tym, że jest to zajęcie dla nielicznej, wyspecjalizowanej grupy miłośników tych zwierząt można przekonać się dopiero po uważnym przyjrzeniu się prowadzonej pracy hodowlanej, codziennemu trudowi obsługi, żywienia, treningu, wreszcie końcowemu efektowi w postaci konia o pożądanych parametrach i cechach, często niedostrzegalnych dla przypadkowego obserwatora.

   Środowisko ludzi z branży końskiej, tzw. koniarzy, zawsze stanowiło zwarty krąg osób połączonych wspólną pasją, chętnych do współpracy, działających w nieformalnych układach koleżeńskich, bądź skupiających się w zorganizowane związki, których nadrzędnym celem była hodowla jak najlepszej jakości koni. Istniejący przez siedemnaście lat Okręgowy Związek Hodowców Koni w Radomiu jest właśnie przykładem takiej organizacji. Powołany do życia w dniu 6 lipca 1983 roku decyzją Walnego Zjazdu Założycielskiego Hodowców - Członków Założycieli, został zarejestrowany jako rolnicze zrzeszenie branżowe działające w oparciu o postanowienia statutowe, będąc terenową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Hodowców Koni. Związek zasięgiem swojego działania objął obszar dwóch województw - radomskiego i piotrkowskiego, organizując rolników z tych terenów w strukturach Terenowych Kół Hodowców Koni. Do wykonywania całości zlecanych przez Ministerstwo Rolnictwa prac hodowlanych i organizacyjnych na obszarze działania Związku zostało powołane biuro o obsadzie etatowej inżynieryjno-technicznej i administracyjno-księgowej, na czele którego stanął Kierownik - inż. Edward Pawlin.

    Od początku było wiadomym, że w przyjętych założeniach hodowlanych należy uwzględnić dwa równoległe kierunki prowadzonych działań, wynikające z różnic w preferencjach co do określonych typów użytkowych, ras i walorów koni hodowanych przez hodowców z dwóch województw, pamiętając jednocześnie o obowiązujących przepisach o rejonizacji. Zastrzeżone dla hodowli koni zimnokrwistych i pogrubionych tereny objęły całe województwo radomskie oraz kilka gmin z województwa piotrkowskiego, natomiast konie ras gorącokrwistych, a więc wielkopolskiej, małopolskiej, śląskiej i szlachetnej półkrwi można było utrzymywać na obszarze całego Związku. Takie wymagania na wiele lat określiły metodę pracy O.Z.H.K., polegającą między innymi na takim opracowaniu siatki punktów kopulacyjnych dla ogierów, która zapobiegała powstawaniu niepożądanych efektów hodowlanych w postaci beztypowych mieszańców. Szczegółowo dopracowany i przyjęty harmonogram prac biura obejmował w cyklu rocznym następujące zadania:

    - w miesiącach zimowych (styczeń, luty) opracowanie i wydanie drukiem rejestru ogierów na bieżący sezon rozpłodowy, opracowanie i rozesłanie terminarzy zebrań w Terenowych Kołach, aktualna praca dokumentacyjna

    - w marcu i kwietniu - organizacja i uczestnictwo w zebraniach Terenowych Kół Hodowców Koni, organizacja szkoleń i wyjazdów specjalistycznych, przedstawienie informacji o planowanych wiosennych przeglądach

     - maj i czerwiec to miesiące zarezerwowane dla takich czynności jak opisy źrebiąt, wpisywanie klaczy do ksiąg hodowlanych, kontrola punktów kopulacyjnych, selekcja potomstwa w wieku 2 lat i 1 roku, ewidencjonowanie pogłowia hodowlanego i wypisywanie dokumentów hodowlanych to następne wykonywane przez biuro związku zadania

    - ważną akcją hodowlaną są sierpniowe przeglądy ogierów - selekcja starszych rozpłodników oraz kwalifikacja i wpis do ksiąg młodych, 2,5-letnich. Organizacja i uczestnictwo w wystawach i aukcjach koni to zwieńczenie całorocznej pracy hodowlanej O.Z.H.K.

    Wśród rolników-hodowców koni zimnokrwistych, dość szybko dało się zauważyć potwierdzenie słuszności przyjętych koncepcji hodowlanych. Mając na uwadze fakt zmieniającej się roli konia w gospodarstwie i pojawienie się nowego typu użytkowana - chów koni z przeznaczeniem na eksport rzeźny - coraz większym zainteresowaniem zaczęły cieszyć się dobrej jakości klacze, o odpowiednio ukształtowanym geno - i fenotypie, dające gwarancję otrzymania wysokiej klasy potomstwa. Prowadzony właściwie dobór kryjących na punktach kopulacyjnych ogierów, będących zarówno przedłużeniem doskonałych linii genetycznych koni sztumskich i sokólskich, jak też importowaniem "świeżej krwi" w postaci ogierów ardeńskich pochodzących ze Szwecji, na przestrzeni kilku lat pozwolił znacznie poprawić parametry jakościowe rodzimego pogłowia. Każde następne okolenie rodzących się źrebiąt charakteryzowało się znaczną poprawą poszczególnych cech w stosunku do materiału wyjściowego. Coraz więcej klaczy i ogierów wpisywanych do ksiąg uzyskiwało wysokie noty hodowlane, co w efekcie przekładało się na osiągane wspaniałe rezultaty podczas uczestnictwa w wystawach regionalnych i krajowych. Hodowcy z naszego regionu mogą się poszczycić tytułami czempionów, wiceczempionów, złotymi, srebrnymi i brązowymi medalami zdobytymi przez wyhodowane konie, które z powodzeniem walczyły o palmę pierwszeństwa z przedstawicielami ośrodków bardziej zasłużonych i o większych tradycjach hodowlanych.

    Wszystko to pozwoliło na ugruntowanie wysokiej pozycji hodowli radomskiej w skali kraju, czego przejawem jest wielkie zainteresowanie naszymi końmi wśród rolników odwiedzających tłumnie skaryszewskie "Wstępy", coroczną aukcję w Chronówku czy Krajową Wystawę Zwierząt Hodowlanych w Warszawie. Konie wyhodowane przez takich hodowców jak Bolesław Wziątek ze Słupicy, Jan Zając z Krępy Kościelnej, Tadeusz Sosiński z Wrzeszczowa ,Kazimierz Ogrodziński z Woli Magnuszewskiej, Kazimierz Jaworski z Cychrowskiej Woli czy Edward Fliszkiewicz z Solca nad Wisła stały się dla nabywców z terenu innych województw gwarancją uzyskania bardzo dobrego materiału hodowlanego i użytkowego o sprawdzonej renomie.

    Reforma administracyjna kraju oraz zmiany w ustawie o organizacji i rozrodzie zwierząt gospodarskich, spowodowały konieczność dopasowania struktur organizacyjnych Polskiego Związku Hodowców Koni do nowych wymogów.

    Zgodnie z zapisem statutowym przewidującym istnienie tylko jednego Okręgowego Związku w granicach administracyjnych województwa mazowieckiego, O.Z.H.K. w Radomiu wraz ze Zrzeszeniem Hodowców Koni w Warszawie, na mocy postanowień Zjazdu Założycielskiego, utworzył w dniu 15 listopada 2000r. jednolitą organizację pod nazwą Wojewódzki Związek Hodowców Koni. Funkcję Prezesa Zarządu tego największego w kraju Związku objął zasłużony hodowca i działacz Pan Franciszek Kalbarczyk z Czarnego Ługu, gm.Jedlińsk, powiat Radom. Uwzględniając jednak specyfikę pracy hodowlanej oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom hodowców zamieszkujących obszar byłego województwa radomskiego, na bazie dotychczasowego biura O.Z.H.K. w Radomiu powołano do życia oddział terenowy W.Z.H.K. dla którego Zarząd określił zasięg działania oraz zakres uprawnień kompetencyjnych, jednocześnie powierzając niżej podpisanemu kierowanie całością wykonywanej pracy hodowlanej.

    W chwili obecnej, na obszarze 8 powiatów obsługiwanych przez biuro Oddziału zamieszkuje ponad 500 hodowców - członków WZHK, którzy posiadają blisko 600 klaczy wpisanych do ksiąg koni zarodowych, ponad 150 ogierów uznanych, kryjących na punktach kopulacyjnych, kilka ogierów dzierżawionych ze Stada Ogierów w Łącku, kilkadziesiąt ogierków zabezpieczonych do dalszego odchowu na świadectwach ochronnych, oraz ponad 200 wyselekcjonowanych źrebiąt rocznych i dwuletnich, stanowiących elitarny materiał hodowlany.

Obok hodowli koni zimnokrwistych daje się również zauważyć zwiększone zainteresowanie rasami szlachetnymi o odmiennym typie użytkowym. Odradzający się po latach niebytu sport jeździecki przeżywa prawdziwy renesans popularności. Rekreacja i moda na agroturystykę, które to dziedziny nierozerwalnie wiążą się z sylwetką wpisanego w krajobraz radomskiej wsi konia, stają się także szansą dla podupadających gospodarstw rolnych na poprawę ich kondycji finansowej.

Zarówno sam potencjał hodowlany, jak również wielkie zaangażowanie i oddanie dla sprawy okazywane na każdym kroku przez naszych hodowców, pozwala z optymizmem patrzeć w przyszłość i wiązać ją z "końskim ogonem".

Jacek Hebda
Kierownik WZHK - Oddział w Radomiu


      

Wojewódzki Związek Hodowców Koni w Warszawie - Oddział w Radomiu    strefa_konia@o2.pl